Helikopter operasyonlarında karşılaştığınız en büyük emniyet riski nedir?
Yasin Adlı Kullanıcının Mesajlarını Göster
-
-
Dumandan dolayı çevre görüşü çok kısıtlı gibi görünüyor. Genel maksat helikopteri de olduğu için helikopter rengi arazide zor fark edilir gibi. Böyle bir durumda Anti-Collision Lights açık uçmak mantıklı olabilir. Merak ettiğim, görüntü araziden biri tarafından mı çekildi yoksa diğer görev yapan helikopter personeli tarafından mı?
-
Simplified Technical English (STE) veya resmi standart adıyla ASD-STE100, teknik dokümanların (özellikle bakım ve arıza giderme kılavuzlarının) net, anlaşılır ve edebi süslemelerden uzak bir şekilde yazılmasını sağlayan kontrollü bir dil standardıdır.
1980’lerin başında Avrupa Havacılık ve Savunma Sanayii Derneği (AECMA, günümüzdeki adıyla ASD) tarafından; ana dili İngilizce olmayan teknisyenlerin bakım kılavuzlarını yanlış okuyup hataya düşmesini önlemek amacıyla geliştirilmiştir.
STE’nin Temel Kuralları ve Yapısı
STE, İngilizceyi basitleştirmek için iki ana sütun üzerine kuruludur:
1. Sınırlı Sözlük (STE Dictionary)
- STE, genel kullanım için onaylanmış yaklaşık 900 ila 950 kelimelik kısıtlı bir sözlüğe sahiptir.
- Tek Kelime = Tek Anlam: Her onaylı kelimenin yalnızca tek bir tanımı vardır. Örneğin, "close" kelimesi sadece "kapatmak (fiil)" anlamında kullanılır; "yakın (sıfat)" anlamında kullanılamaz.
- Eş Anlamlı Yanılsamaları Engeller: Standart İngilizcede sıklıkla birbirinin yerine kullanılan kelimeler teke indirilir. "Utilize", "determine" veya "check" yerine kural olarak ne yapılması gerekiyorsa o doğrudan yazılır (örn. "use" veya "test").
2. Katı Dilbilgisi Kuralları (Writing Rules)
- Etken Çatı (Active Voice) Zorunluluğu: Eylemi kimin yaptığı net olmalıdır.
- Hatalı (Edilgen): "The circuits are connected by a relay."
- Doğru (STE): "A relay connects the circuits."
- Cümle Boyutu Sınırı: Talimat içeren cümleler en fazla 20 kelime, descriptive (tanımlayıcı) cümleler ise en fazla 25 kelime olabilir.
- Belirsiz İfadeler Yasaktır: "Approximately", "frequently", "properly" gibi göreceli ve ucu açık kelimelerin kullanımı kısıtlanır veya yasaklanır.
Teknisyenler ve Bakım Ekipleri İçin Neden Hayatidir?
Uçak bakımında sıfır hata (zero tolerance for error) ilkesi geçerlidir. Bakım personeli için STE'nin sağladığı kritik avantajlar şunlardır:
1. Yanlış Anlaşılmayı ve Bakım Hatalarını Önler
Dünyanın dört bir yanındaki uçak bakım teknisyenlerinin büyük çoğunluğunun ana dili İngilizce değildir. Standart İngilizcedeki karmaşık deyimler, edilgen cümleler veya çok anlamlı kelimeler uçağın bir parçasının yanlış takılmasına veya kritik bir adımın atlanmasına neden olabilir. STE, bu riski ortadan kaldırarak uçuş emniyetini doğrudan artırır.
2. Bakım Sürelerini Hızlandırır
Net, kısa ve doğrudan emredici ifadelerle yazılmış kılavuzlar (AMM - Aircraft Maintenance Manual) sayesinde teknisyen bir prosedürü okurken "burada ne demek istenmiş?" diye düşünerek zaman kaybetmez. Doğrudan eyleme geçer.
3. Standartlaşma Sağlar
Bir Boeing, Airbus veya helikopter bakımı yaparken kullanılan dilin yapısı aynı mantıkta işler. Teknisyen farklı bir uçak tipine geçtiğinde dahi kılavuzu aynı netlikte okuyup anlayabilir.
4. Dijital ve Yapay Zekâ Dönüşümünü Kolaylaştırır
Günümüzde artırılmış gerçeklik (AR) gözlükleri, interaktif teknik kılavuzlar ve arıza tespit yapay zekâ sistemleri net veriyle çalışır. STE ile yazılmış net dokümanlar, bu dijital bakım sistemlerinin hatasız çalışmasını sağlar.
AlıntıÖzetle: STE, teknik yazarlar için kısıtlayıcı bir kural seti gibi görünse de; uçak altında İngiliz anahtarıyla çalışan teknisyen için okuduğunu %100 doğru anlamasını sağlayan en büyük güvenlik ağıdır.
-
ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), havacılık personelinin (pilotlar ve hava trafik kontrolörleri) dil yeterliliğini değerlendirmek için 1'den 6'ya kadar derecelendirilen uluslararası bir derecelendirme ölçeği (ICAO Language Proficiency Rating Scale) kullanır.
Bu sistemde Level 4 (Operational / Operasyonel) seviyesi, uluslararası uçuşlar ve kontrolörlük için yasal alt sınırdır (minimum standart).
ICAO Dil Yeterliliği Seviyeleri (1 - 6)
Seviye Unvan Açıklama & Geçerlilik Süresi Level 6 Expert (Uzman) Anadili düzeyinde akıcılık. Sınavdan Level 6 alanların yenileme sınavına girmesine gerek yoktur (Ömür boyu geçerli). Level 5 Extended (Gelişmiş) Standart kalıpların ötesinde yüksek akıcılık ve hakimiyet. Geçerlilik süresi: 6 yıl. Level 4 Operational (Operasyonel) Uluslararası lisans için zorunlu minimum seviye. Havacılık emniyetini sağlayacak yeterlilik. Geçerlilik süresi: 3-4 yıl (Otoriteye göre değişir, SHGM'de genelde 3 yıldır). Level 3 Pre-Operational Operasyonel yetersizlik. Lisans almak/uçmak için yetersizdir. Level 2 Elementary Temel seviye. Yetersiz. Level 1 Pre-Elementary Başlangıç seviyesi. Yetersiz. Level 4 (Operational) Almak İçin Gereken Kriterler
ICAO, dil değerlendirmesini 6 temel alanda yapar. Sınavda Level 4 alabilmek için adayların bu 6 alanın tamamından en az Level 4 alması gerekir. Alanlardan sadece birinden dahi Level 3 alırsanız, genel puanınız Level 3 sayılır.
ICAO’nun aradığı 6 temel kriter ve Level 4 gereksinimleri:
1. Telaffuz (Pronunciation)
- Beklenen: Aksan veya şive belirgin olabilir, ancak bu durum dinleyicinin sizi anlamasını engellememeli veya ekstra çaba harcamasına neden olmamalıdır.
- Kritik Nokta: Tereddüde yer bırakmayacak kadar net konuşulmalıdır.
2. Dilbilgisi Yapısı (Structure)
- Beklenen: Karmaşık cümle yapıları mükemmel olmak zorunda değildir. Ancak temel ve yaygın dilbilgisi yapıları (geniş zaman, geçmiş zaman, modallar, edilgen yapı vb.) tutarlı bir şekilde doğru kullanılmalıdır.
- Kritik Nokta: Hata yapılabilir; ancak bu hatalar anlam kaybına veya mesajın yanlış anlaşılmasına yol açmamalıdır.
3. Kelime Bilgisi (Vocabulary)
- Beklenen: Genel konularda ve ortak havacılık durumlarında kendini ifade edecek kadar kelime haznesine sahip olunmalıdır.
- Kritik Nokta: Rutin dışı veya acil durumlarla karşılaşıldığında, spesifik kelime hatırlanamıyorsa başka kelimelerle açıklayabilme (paraphrasing) yeteneği gösterilmelidir.
4. Akıcılık (Fluency)
- Beklenen: Konuşma hızı doğal olmalıdır. Cümle kurarken zaman zaman duraklamalar veya tereddütler yaşanabilir, ancak bu durum iletişimin akışını koparmamalıdır.
- Kritik Nokta: Standart kalıplardan (phraseology) genel dile geçişte aşırı takılma yaşanmamalıdır.
5. Anlama (Comprehension)
- Beklenen: Tanıdık olunan rutin durumlarda ve beklenmedik gelişmelerde (hava durumu, teknik arıza, medikal kriz vb.) iletilen mesajlar doğru anlaşılmalıdır.
- Kritik Nokta: Aksan, cızırtı veya karmaşık durumlarda anlamakta zorlanılırsa, karşı taraftan tekrarlatabilme (clarification / say again) stratejisi doğru kullanılmalıdır.
6. Etkileşim / Karşılıklı İletişim (Interactions)
- Beklenen: Cevaplar hızlı, uygun ve doğrudan olmalıdır. İletişim kopukluğu yaşandığında durumu düzeltmek için aktif rol alınmalıdır.
- Kritik Nokta: Beklenmeyen bir soru veya durum karşısında sessiz kalınmamalı, iletişim sürdürülmelidir.
AlıntıAdaylar İçin İpucu: ICAO sınavları bir genel İngilizce gramer sınavı değildir. Temel amaç; Telsiz (RT) veya genel dil iletişimi sırasında yanlış anlaşılmaya yer vermeyecek kadar net, hızlı ve çözüm odaklı iletişim kurabildiğinizi kanıtlamaktır.
-
Havacılık İngilizcesi, gökyüzündeki en kritik emniyet bariyeridir. Havacılık sektörünün ortak ve uluslararası dili İngilizcedir; ancak buradaki "İngilizce", günlük konuşma dilinden çok daha öte, tamamen standartlaştırılmış bir iletişim sistemini ifade eder.
Havacılık İngilizcesinin bu kadar hayati olmasının temel nedenleri şunlardır:
1. İletişim Kazalarını ve Faciayı Önlemek
Havacılık tarihine bakıldığında, yaşanan birçok büyük kazanın temelinde iletişim kopukluğu, yanlış anlaşılan ifadeler veya dil yetersizliği yatar.
- Örnek (Tenerife Faciası - 1977): Dünya tarihinin en kanlı havacılık kazasında, pilotun "We are at take-off" (Kalkıştayız / Kalkış noktasındayız) ifadesi kule tarafından "Kalkış için hazır bekliyoruz" şeklinde anlaşılmış ve iki Boeing 747 sisli pistte çarpışmıştır.
Bu tür belirsizlikleri ortadan kaldırmak için Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), ICAO Standart Kalıpları (Phrasology) ve standart dil yeterliliği kurallarını getirmiştir.
2. Standart ve Net İletişim (ICAO Dil Yeterliliği)
Uçuş sırasında aksan, cızırtılı radyo frekansları veya acil durum stresi altında mesajın %100 doğru iletilmesi gerekir. ICAO, kokpit ve kule arasındaki iletişimi derecelendirmek için ICAO Level 1-6 skalasını kullanır.
- Aktif olarak uçan pilotların ve hava trafik kontrolörlerinin (ATCO) en az ICAO Level 4 seviyesinde İngilizceye sahip olması yasal bir zorunluluktur.
- Standart kalıpların yetersiz kaldığı acil durumlarda (örneğin uçaktaki beklenmedik bir medikal kriz veya teknik arıza) pilotların durumu net, uzatmadan ve yanlış anlaşılmaya mahal vermeyecek şekilde Genel Havacılık İngilizcesi ile ifade edebilmesi gerekir.
3. Teknik Bakım ve Dokümantasyon Emniyeti (AMU / AMM)
Havacılık İngilizcesi sadece pilot ve kule arasında konuşulmaz; ground (yer) ekibi ve teknik bakım ekipleri için de hayati önem taşır.
- Uçak bakım kılavuzları (AMM - Aircraft Maintenance Manual), teknik bültenler ve arıza giderme dokümanları tamamen İngilizce ve ağırlıklı olarak Simplified Technical English (STE) standartlarında yazılır.
- Teknisyenlerin yanlış bir teknik terimi okuması veya prosedürü yanlış yorumlaması, uçuş emniyetini doğrudan riske atar.
4. Uluslararası Birlikte Çalışılabilirlik
Bir uçak tek bir seferde birden fazla ülkenin hava sahasından geçer. Farklı milletlerden pilotlar, farklı ülkelerdeki kontrolörlerle temas kurar. Herkesin aynı teknik dili ve terimleri kullanması, küresel hava trafiğinin akıcı ve güvenli işlemesini sağlar.
AlıntıÖzetle: Havacılıkta yanlış bir kelime veya aksan kaynaklı bir anlaşmazlık sadece gecikmeye değil, hayatlara mal olabilir. Bu yüzden Havacılık İngilizcesi bir "dil tercihi" değil, uluslararası bir emniyet standardıdır.
-
Batarya, kimyasal enerjiyi doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren bir veya daha fazla hücre içeren bir cihazdır.
Çoğu durumda, birincil elektrik sistemi bir veya daha fazla batarya içerir. Bataryalar, uçuş öncesi hazırlık aşamasında elektrik sistemini çalıştırmak ve yardımcı güç ünitesini (APU) ve/veya motorları çalıştırmak için kullanılır. Çalıştırıldıktan sonra, APU veya motor(lar) jeneratörleri çalıştırır ve bu jeneratörler de elektrik devrelerine güç vererek bataryaları şarj eder.
Bir pil, seri bağlı bir veya daha fazla voltaik hücreden oluşur. Her hücre, her biri farklı bir malzemeden yapılmış iki elektrot ve iletken bir elektrolit içerir. Pozitif elektrot "anot", negatif elektrot ise "katot" olarak adlandırılır. Çoğu pil tek bir elektrolit kullanırken, bazılarının anot için katottan farklı elektrolit gereksinimleri vardır. Bu durumlarda, iki farklı elektrolit kullanılır ve hücreler, elektrolitlerin karışmasını önleyen ancak elektron transferine izin veren bir ayırıcı içerir.
Havacılık uygulamalarında kullanılan bataryalar, birincil (tek kullanımlık) veya ikincil (şarj edilebilir) tipte olabilir.
Batarya Türleri
Çeşitli batarya türleri geliştirilmiş olup, bunlardan bazılarının varyantları havacılık uygulamalarında kullanılmaktadır. Bunlar arasında şunlar yer almaktadır:
- Kurşun Asit: Kurşun asitli bir akü hücresi, kurşun oksitten yapılmış bir anot ve sülfürik asit elektrolit çözeltisine batırılmış elementel kurşundan yapılmış bir katot içerir. Bazı kurşun asitli akülerde, elektrolit, akünün sızdırmazlığını sağlamak için silika jel içinde süspansiyon halinde bulunur veya fiberglas bir mat içine emdirilir. Kurşun asitli aküler iyi enerji depolama ve güç sağlama özelliklerine sahip olsalar da, oldukça ağırdırlar ve enerji yoğunlukları nispeten düşüktür. Aşırı şarj edildiğinde, kurşun asitli aküler bazen hidrojen gazı salabilir ve bu da patlamaya veya yangına yol açabilir. Kurşun asitli aküler genellikle havacılıkta ana akü(ler) olarak kullanılır.
- Nikel Kadmiyum (NiCd): Nikel-kadmiyum aküler, kadmiyum hidroksitten yapılmış bir anot ve nikel hidroksitten yapılmış bir katottan oluşur ve bunlar potasyum, sodyum ve lityum hidroksitlerden oluşan bir elektrolit içine daldırılmıştır. Nikel-kadmiyum aküler nispeten düşük bakım gerektirir, güvenilirdir ve geniş bir çalışma sıcaklığı aralığına sahiptir. NiCd piller hafıza etkisine maruz kalır ve aşırı şarj edildiğinde termal kaçış yaşayabilir. Birçok ülke, üretimlerinde kullanılan ağır metaller nedeniyle NiCd piller için katı imha düzenlemeleri uygulamaktadır. NiCd aküler, birçok havacılık uygulaması için uygundur.
- Nikel-Metal Hidrit (Ni-MH): Nikel-metal hidrit pillerin anot kısmı, hidrojeni emebilen ve salabilen bir metal alaşımından yapılmıştır. Katot kısmı nikel hidroksitten yapılmıştır ve her ikisi de potasyum, sodyum ve lityum hidroksitlerden oluşan bir elektrolit çözeltisine daldırılmıştır. Bu tip pillerin küçük kapasiteli hücreleri sızdırmazdır ve bakım gerektirmez. Başlıca dezavantajları, gaz alışverişini kontrol etmek ve şarj sırasında ısınmayı en aza indirmek için hassas şarj seviyesi izleme gerektirmeleridir. Ni-MH piller yüksek enerji yoğunluğuna sahiptir ve yüksek kapasite gereksinimleri için idealdir. Havacılıkta, Ni-MH piller genellikle acil durum kapısı ve zemin kaçış yolu aydınlatması gibi sistemlerin yanı sıra taşınabilir eğlence cihazları ve elektronik uçuş çantalarını çalıştırmak için kullanılır.
- Lityum iyon/Lityum polimer: Lityum iyon (Li-iyon) ve lityum polimer (Li-poli) piller, 'lityum ikincil piller' olarak da adlandırılır ve şarj edilebilir özelliktedir. Hücrelerinde grafit bir anot ve lityum iyonlarını tekrar tekrar (şarj için) ve hızlı bir şekilde (yüksek akım için) kabul edip bırakabilen, lityum manganez oksit (Li-Mn₂O₄) gibi bir kombinasyon malzemesinden oluşan bir katot bulunur. Esas olarak organik karbonat karışımından oluşan susuz bir elektrolit kullanılır. Bir Li-iyon pilin şarj edilmesi veya deşarj edilmesi, elektrotlar arasında lityum iyonlarının değişimini içerir. Tipik hücre çıkış voltajı, esas olarak katotun yapımında kullanılan malzemelere bağlı olarak 3 ile 4,2 volt arasındadır.
- Lityum Metal: Aküler, 'Lityum birincil piller' olarak da adlandırılan lityum metal piller şarj edilemez. Elektrokimyaları en yaygın olarak grafit anot ve lityum dioksit katot içeren Lityum-Mangan Dioksit (Li-MnO₂) hücrelerine dayanmaktadır.
Kaynak destek: skybrary.aero
-
-
Radyo Frekansı Bant Genişliği. Tahsis Edilen Radyo Spektrumu, 9 KHz ile 300 GHz arasında yer almaktadır.
Bant Genişliği Açıklaması
Frekans Aralığı
Extremely Low Frequency (ELF) 0 to 3 KHz Very Low Frequency (VLF) 3 KHz to 30 KHz Radio Navigation &
maritime/aeronautical mobile9 KHz to 540 KHz Low Frequency (LF) 30 KHz to 300 KHz Medium Frequency (MF) 300 KHz to 3000 KHz AM Radio Broadcast 540 KHz to 1630 KHz Travellers Information Service 1610 KHz High Frequency (HF) 3 MHz to 30 MHz Shortwave Broadcast Radio 5.95 MHz to 26.1 MHz Very High Frequency (VHF) 30 MHz to 300 MHz Low Band: TV Band 1 - Channels 2-6 54 MHz to 88 MHz Mid Band: FM Radio Broadcast 88 MHz to 174 MHz High Band: TV Band 2 - Channels 7-13 174 MHz to 216 MHz Super Band (mobile/fixed radio & TV) 216 MHz to 600 MHz Ultra-High Frequency (UHF) 300 MHz to 3000 MHz Channels 14-70 470 MHz to 806 MHz L-band: 500 MHz to 1500 MHz Personal Communications Services (PCS) 1850 MHz to 1990 MHz Unlicensed PCS Devices 1910 MHz to 1930 MHz Superhigh Frequencies (SHF)
(Microwave)3 GHz to 30.0 GHz C-band 3600 MHz to 7025 MHz X-band: 7.25 GHz to 8.4 GHz Ku-band 10.7 GHz to 14.5 GHz Ka-band 17.3 GHz to 31.0 GHz Extremely High Frequencies (EHF)
(Millimeter Wave Signals)30.0 GHz to 300 GHz Additional Fixed Satellite 38.6 GHz to 275 GHz Infrared Radiation 300 GHz to 430 THz Visible Light 430 THz to 750 THz Ultraviolet Radiation 1.62 PHz to 30 PHz X-Rays 30 PHz to 30 EHz Gamma Rays 30 EHz to 3000 EHz -
Türkiye'de eğitim görüp yurt dışında çalışan arkadaşlar tecrübelerini bizimle paylaşırsa memnun olurum. Hava aracı sertifikası olmadan sadece İngilizce de belli bir seviyede olmak başlangıç için yeterli olur mu?
-
SHT-147 ONAYLI HAVA ARACI BAKIM EĞİTİM KURULUŞLARI
- TÜRK HAVA YOLLARI TEKNİK A.Ş.
- ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
- ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
- MRO TEKNİK SERVİS SAN. VE TİC. A.Ş.
- TÜRK HAVA KURUMU TÜRKKUŞU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
- KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
- KAPADOKYA ÜNİVERSİTESİ
- PEGASUS HAVA TAŞIMACILIĞI A.Ş.
- BE AERO HAVACILIK A.Ş.
- ATILIM ÜNİVERSİTESİ SİVİL HAVACILIK YÜKSEKOKULU
- SAMSUN ÜNİVERSİTESİ HAVACILIK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
- REDSTAR HAVACILIK HİZMETLERİ A.Ş.
- YÜZKIRKYEDİ HAVACILIK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.
- GÜNEŞ EKSPRES HAVACILIK A.Ş.
- TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ (TUSAŞ)
-
AAR: Air-to-Air Receive AATR: Air-to-Air Transmit / Receive ABS: Absolute AC: Advisory Circular ADC: Air Data Computer ADF: Automatic Direction Finder ADI: Attitude Direction Indicator AE: Antenna Electronics AFCC: Automatic Flight Control Computer AFMSS: Air Force Mission Support System AGL: Above Ground Level AHRS: Attitude Heading Reference System AJB: Audio Junction Box Alm: Almanac ALMNAC: Almanac ALN: Align ALT: Altitude ALTN: Alternate AMLCD: Active Matrix Liquid Crystal Display AMS: Avionics Management System ANDVT: Advanced Narrowband Digital Voice Terminal ANVIS: Automated Night Vision Imaging System ANL: Analog ANN: Annunciation ANT: Antenna AOB: Angle of Bearing AP: Autopilot APPR: Approach APR: Approach APU: Auxiliary Power Unit ARINC: Aeronautical Radio Incorporated ARPT: Airport ASU: Antenna Switching Unit ATD: Along Track Distance ATT: Attitude ATTD: Attitude AUD: Audio AUTO: Automatic AVG: Average
BARO: Barometric BATT: Battery BC: Bus Controller BCD: Binary Coded Decimal BIT: Built-in Test BOC: Bottom of Climb BOD: Bottom of Descent BRG: Bearing BSIU: Bus Subsystem Interface Unit BW: Bandwidth Bfr: Buffer
CACD: Collins Avionics & Communications Division CADC: Central Air Data Computer CAL: Calibrate CART: Cartridge CAS: Caution / Advisory System CBIT: Continuous Built - In Test CDNU: Control Display Navigation Unit CD PS: Control Display Processor System CDS: Cockpit Display Subsystem CDU: Control Display Unit CEP: Circular Error Probable CGEM: CDU GPS Embedded Module CHNG: Change CIR: Circle CL: Climb CLR: Clear CMD: Commanded CNAV: Civil Navigation CNCLD: Cancelled CPCI: Computer Program Configuration Item CPN: Collins Part Number CPS: Commence Search Point CPU: Central Processing Unit CRP: Closed Random Pattern CRS: Course CSC: Computer Software Component CSCI: Computer Software Configuration Item CTRL: Control Cplt: Copilot
D/A: Digital to Analog DA: Day DA: Drift Angle
DCL: Declination DCP: Display Control Panel DCU: Data Concentrator Unit DDM: Difference in Depth of Modulation DEC: Decimal DEC: Digital Engine Controller DEGRAD: Degraded DESCNT: Descent DF: Direction Finder DF/OTPI: Direction Finder / On Top Position Indicator DG: Directional Gyro DGT: Digital DH: Decision Height DID: Data Item Description DIFF: Difference DIR: Direct-To DIS: Distance DIST: Distance DITS: Digital Information Transfer System DLDR: Data Loader DMA: Defense Mapping Agency DME: Distance Measuring Equipment DoD: Department of Defense DoT: Department of Transportation DPRAM: Dual Port RAM DPU: Display Processor Unit DRN: Document Release Notice DRS: Doppler Radar System DTG: Distance To Go DTK: Desired Track DWD: Doubleword
ECS: Environmental Control System ECU: Engine Control Unit EFC: Expect Further Clearance EFIS: Electronic Flight Instrument System EGI: Embedded GPS INU EGR: Embedded GPS Receiver EHE: Estimated Horizontal Error EHSI: Electronic Horizontal Situation Indicator EICAS: Engine / Instrument Caution Advisory System EIOM: Extended Input / Output Module ELEV: Elevation EMER: Emergency EMCON: Emergency Communications
ENAB: Enable ENDUR: Endurance EOF: Engine Oil Pressure EOT: Engine Oil Temperature EPE: Estimated Position Error ERR: Error ETA: Estimated Time of Arrival ETD: Estimated Time of Departure ETE: Estimated Time Enroute EVE: Estimated Vertical Error
FAA: Federal Aviation Administration FADEC: Full Authority Digital Electronic Control FAF: Final Approach Fix FAR: Federal Aviation Regulations FD: Flight Director FDC: Flight Director Computer FG: Figure FGRC: Flight Guidance & Roll Computer FL: Flight Level FLIR: Forward Looking Infrared RADAR FLT: Float Flt: Flight FLTR: Filter FMB: Flight Management Bus FMS: Flight Management System FMT: Frequency Managed Training FOM: Figure Of Merit FPLN: Flight Plan Fpm: Feet Per Minute FP: Flight Plan FQT: Formal Qualification Test ft: Feet FV: Flux Valve FWD: Forward
G: Guard GC: Gyrocompass GD: Guard GDOP: Geometric Dilution of Precision GEM: GPS Embedded Module GIG: GPS Integration Guide GND: Ground GPP: General Purpose Processor GPS: Global Positioning System
GS: Glideslope GS: Ground Speed GUARD: Guard GUV: Group Unique Variable GWT: Gross Weight
HC: Host Computer HDOP: Horizontal Dilution of Precision HDG: Heading HEX: Hexadecimal HF: High Frequency HIDD: Hardware Interface Design Data HLD: HOLD HQT: Havequick Training Net hr: Hour HS: High Speed Databus HSI: Horizontal Situation Indicator HUD: Head Up Display Hz: Hertz
IAF: Initial Approach Fix IAW: In Accordance With IAS: Indicated Air Speed IBIT: Initiated Built - In Test ICD: Interface Control Document ICS: Intercommunications System IDENT: Identification IDX: INDEX IFF: Identifiy Friend or Foe IFR: Instrument Flight Rules I/O: Input / Output IFF: Identify Friend or Foe ILS: Instrument Landing System in: Inches INAV: Integrated Navigation INB: Inbound INIT: Initialization INSR: Insert INTR: Intercept INU: Inertial Navigation Unit IRCM: Infrared Countermeasures ISA: International Standard Atmosphere
KEY: SA / AS Key KLBS: Kilopounds klbs: Kilopounds
Kts: Knots kts: Knots
LAT: Latitude LCD: Liquid Crystal Display LDR: Loader LIN: Linear L/L: Latitude / Longitude LOG: Localizer LONG: Longitude LRN: Long Range Navigation LRU: Line Replaceable Unit LS: Line Select
M1: Mode 1 M2: Mode 2 M3: Mode 3 M4: Mode 4 MAG: Magnetic MAG VAR: Magnetic Variation MAHP: Missed Approach Holding Point MAN: Manual MAP: Missed Approach Point MAR: Minimum Avionics Requirement MAX: Maximum Mb: Millibars MC: Mode C MDA: Minimum Descent Altitude MDL: Multipurpose Data Link MFP: Mission Flight Pattern MFSC: Multi Function Slew Controller MFD: Multi Function Display MGRS: Military Grid Reference System MHz: Megahertz MIC: Microphone MISC: Miscellaneous MIL: Military min: Minutes MKPT: Markpoint MO: Month MP: Mission Processor msec: Millisecond MSL: Mean Sea Level
MSN: Mission MVAR: Magnetic Variation MWOD: Multiple Words Of the Day NAR: Narrow NAV: Navigation NAV RAD: Navigation Radios NCD: No Computed Data NDB: Non-directional Beacon NGO: No-go NGO-A: No-go Bus A NGO-B: No-go Bus B NGO-T: No-go Both Busses nm: Nautical Miles NORM: Normal NTGS: Navigation Tactical Grid System NV: Non-Volatile NVG: Night Vision Goggle NVM: Non-Volatile Memory
OFFLOAD: Offload Fuel OFFST: Offset ONLOAD: Onload Fuel OR: Off Route ORIENT: Orientation ORNT: Orient OUT: Off (IFF) OFF: Operational Flight Program
PCA: Point of Closet Approach PFD: Primary Flight Display Pit: Pilot PREC: Precision PRES: Pressure PRESSR: Pressure PROM: Programmable Read Only Memory PS: Power Supply PSN: Position PTRN: Pattern PTS: Waypoints, Markpoints PTT: Push to Talk PVA: Position, Velocity, Acceleration
QTY: Quantity
RAD: Radiation RAIM: Receiver Autonomous Integrity Monitoring RAM: Random Access Memory RC: Roll Computer RDY: Ready RENUM: Renumber REQ: Required REV: Reversionary RF: Radio Frequency RMV: Remove RNAV: Area Navigation RNG: Range ROM: Read - Only Memory RPID: Reference Point Identifier RPLACE: Replace RPLY: Reply RPU: Receiver Processor Unit Rslts: Results RT: Remote Terminal RT: Receiver / Transmitter RTA: Required Time of Arrival RTCA: Radio Technical Commission for Aeronautics RTK: Racetrack RTN: Return RVRS: Reverse RVRSE: Reverse RWY: Runway
SA/AS: Selective Availability / Anti-Spoofing SAR: Search and Rescue SAT: Static Air Temperature SATS: Satellites SDP: Software Development Plan SDPP: Software Development Process Plan sec: Second SENS: Sensitivity SG: Symbol Generator SH: Stored Heading Alignment SID: Standard Instrument Departure SIM: Subsystem Interface Module SINCGARS: Single Channel Ground and Airborne Radio System SRS: Software Requirements Specification SRU: Shop Replaceable Unit SSDD: System / Segment Design Document SSS: System / Segment Specification
SSM: Sign / Status Matrix STAR: Standard Terminal Arrival Route STAT: Status STBY: Standby STD: Standard STP: Step STR: Steer Sync: Synchro
T1: Timer 1 T2: Timer 2 T3: Timer 3 TACAN: Tactical Air Navigation TACAS: Terrain Collision Avoidance System TAS: True Air Speed TBD: To Be Defined TCN: TACAN TDZ: Touchdown Zone TDZE: Touchdown Zone Elevation TF: Terminal Flag TGT: Turbine Gas Temperature TKE: Track Angle Error TKSP: Track Space Page TLF: Turkish Land Forces TN: Turkish Navy TNAV: Time Navigation TOC: Top Of Climb TOD: Time Of Day TOD: Top of Descent TOT: Total Output Temperature TR: Transmitter/Receiver Tr: Transmit TR/G: Transmitter / Receiver Guard TSO: Technical Standard Order TST: Test TTG: Time-To-Go TTI: Time-To-Intercept TXT: Text
UDID: User Defined Identifier UHF: Ultra High Frequency UPDT: Update UPS: Universal Polar Stereographic UTC: Coordinated Universal Time UTM: Universal Transverse Mercator
UUT: Unit Under Test UVPROM: Ultra Violet Programmable Read-Only Memory
VAR: Variation VFR: Visual Flight Rules VG: Vertical Gyro VHF: Very High Frequency VNAV: Vertical Navigation VOR: Very High Frequency Omnidirectional Radio VORTAC: VOR TACAN VOR/ILS: Very High Frequency Omnirange / Instrument Landing System VPA: Vertical Path Angle VS WR: Voltage - Standing Wave Ratio V\UHF: Very / Ultra High Frequency
WAYPT: Waypoint WARN: Warning wc: Word Count WCA: Warning / Caution / Advisory WGS: World Geodetic System WOD: Word Of the Day WOW: Weight On Wheels WPT: Waypoint
XFER: Transfer XFR: Transfer Xmit: Transmit XTK: Crosstrack Deviation
yr: Year
ZERO: Zeroize ZFW: Zero Fuel Weight
-
Yabancı dil ile ilgili bölüm belki üyelere yol göstermek adına açılabilir. Tecrübeler, kurslar, teknik terimler sözlüğü gibi.
-
Özellikle sertifika, yurt dışı eğitim ve çalışma konularında tecrübeli arkadaşların deneyimleri, forumu ziyaret eden kullanıcılara faydası olur düşüncesindeyim. Hayırlı olsun İnşaallah. İyi forumlar.